Chúng ta đã có chiến lược giống đâu mà què quặt?

Thiếu chiến lược phát triển nên ngành giống mạnh ai nấy làm, rời rạc, chắp vá từ lĩnh vực nghiên cứu cho đến thương mại hóa

Ông Trần Mạnh Báo - TGĐ Cty CP Tổng công ty Giống cây trồng Thái Bình

            Mạnh ai nấy làm

          Tại hội nghị tổng kết 3 năm thực hiện chương trình giống lần thứ nhất năm 2003 do Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Huy Ngọ chủ trì, tôi đã nói rằng Việt Nam chưa có chiến lược phát triển giống. Do chưa có chiến lược nên việc tổ chức hệ thống không có.

         Hệ thống không có dẫn đến quá trình vận động của hệ thống cũng không có. Toàn mạnh ai nấy làm, rời rạc, chắp vá từ nghiên cứu đến thương mại hóa.

         Chiến lược hiểu đơn giản là kế hoạch dài hạn. Thuật ngữ này có trong quân sự trước khi có trong kinh tế. Chúng ta đáng ra phải có kế hoạch trong hai mươi năm tới ngành giống Việt Nam sẽ ở vị trí nào trên thị trường giống của Asean, của châu Á hay của thế giới.

        Hệ thống của nó ra làm sao? Ai nghiên cứu cơ bản, ai nghiên cứu ứng dụng, ai làm thương mại, ai sử dụng đi kèm cơ chế vận hành. Từ gốc đến ngọn chúng ta không có cái gì cả. Vì vậy ai muốn làm thì làm, ai nghiên cứu thì nghiên cứu.

       Điều đó thể hiện rõ trong gần hai mươi năm qua, các viện nghiên cứu của chúng ta cứ tách ra, nhập vào không theo mô hình gì cả, mãi về sau mới thành lập Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS).

        Chúng ta không có Luật giống mà mới chỉ có Pháp lệnh giống. Pháp lệnh đó đẻ ra trong khi Việt Nam chưa hội nhập quốc tế, chỉ ở phạm vi hẹp. Hội nhập sâu thế này khi đụng đến văn bản pháp luật mà không có luật chúng ta sẽ không đủ lý lẽ mà bảo vệ.

Các nước xung quanh có chiến lược giống thế nào?

      Thực ra tôi không có điều kiện để tìm hiểu chiến lược giống của một số nước lân cận nhưng qua trực tiếp thấy cách làm của họ rất bài bản chứ không lộn xộn như mình.

      Như Thái Lan từ giống cây ăn quả, giống lúa đến giống vật nuôi đều hơn chúng ta vì họ duy trì được gốc. Như Hàn Quốc không có nhiều công ty giống bằng chúng ta nhưng một công ty có thể cung cấp giống cho cả nước.

Hậu quả của việc thiếu chiến lược như thế nào?

       Hệ thống nghiên cứu vẫn chưa được định hình. Nghiên cứu cơ bản do các viện nghiên cứu của nhà nước. Phải có những nhà khoa học muốn hiến dâng trí tuệ cho đất nước chứ không phải cho làm giàu cá nhân.

        Nghiên cứu ứng dụng để ra sản phẩm, ra thương mại. Ở ta không có hệ thống nên vừa rồi các viện chỗ nào cũng nghiên cứu, chỗ nào cũng bán giống. Nói tóm lại cả xã hội làm giống, nhưng thực chất chỉ có vài người làm, người khác lấy trộm về xào xáo đi, đặt tên khác.

       Một thời gian dài chúng ta xem nhẹ việc nghiên cứu ở các doanh nghiệp. Đội ngũ các nhà khoa học đang làm việc tại doanh nghiệp hiện nay chỉ tính những người có bằng đại học trở lên đã đông hơn cả đội ngũ khoa học trong các viện.

      Doanh nghiệp làm nghiên cứu với mục đích đưa sản phẩm ra, thu hồi được vốn nên không thể làm theo kiểu “trả bài” đề tài.

      Ở rất nhiều hội nghị tôi đã phát biểu đề tài nghiên cứu của chúng ta không xuất phát từ thực tiễn. Tác giả lo hợp lý hóa chứng từ hơn là lo cho sản phẩm khoa học của chính đề tài đó.

     Sản phẩm khoa học của đề tài giống phải ra giống nhưng nó có được phổ biến hay không lại là một chuyện khác. Ví dụ như đề tài tốn tiền tỉ như chọn tạo giống lúa ngắn ngày cho đồng bằng sông Hồng bây giờ giống đâu? SH1, SH2, SH3 bây giờ nằm đâu trong cơ cấu sản xuất?

      Chúng ta không có chiến lược nên khi cuộc sống đặt ra một vấn đề mới lại bàn cách sửa sai, lại ban hành thông tư, nghị định này nọ để điều chỉnh. Mà đã sửa thì cứ cái nọ đá cái kia, cuối cùng dẫn đến kìm hãm sự phát triển.

     Như Nghị định 115 là một việc làm chữa cháy để các viện tự chủ về tài chính chứ không nằm trong một chiến lược, kế hoạch nào cả.

      Cơ chế đang vận hành không liên kết được giữa khối nghiên cứu và khối thương mại. Giống là gốc của sản xuất nông nghiệp nhưng không được coi trọng trong khi chỉ cần vài tạ giống không nảy mầm là đã ảnh hưởng đến bao gia đình nông dân rồi.

      Sau khi có thị trường bản quyền, chúng ta tổ chức bán. Tác giả nào nghiên cứu thì người đó bán bản quyền chia chác tiền, phần cho nhà nước, phần cho viện, phần cho bản thân tác giả, nói chung là rất lúng túng.

       Viện nào cũng có đơn vị làm dịch vụ bán giống ra bên ngoài trong khi việc cung cấp giống ra bên ngoài là của doanh nghiệp. Không nước nào họ làm thế cả.

Không có doanh nghiệp trụ cột

       Những doanh nghiệp nào sẽ là trụ cột của ngành giống Việt Nam? Không có. Hai công ty lớn là Cty CP Giống cây trồng Trung ương và Cty CP Giống cây trồng miền Nam thì hiện quỹ của nước ngoài đã mua gần hết. Giống dự trữ quốc gia giờ giao cho ai quản lý hay giao cho nước ngoài đây?

      Việc thoái vốn ở các doanh nghiệp giống trụ cột thực sự là một vấn đề. Cơ cấu lại nền kinh tế nhưng không thể làm ào ào, nhà nước buông xuôi luôn như vậy.

       Không có chiến lược công nghiệp hóa ngành giống, các doanh nghiệp tự phải xoay xở mà làm. Công ty giống mọc lên như nấm sau mưa còn trụ cột không biết là ai, cả hệ thống đều bị động. Giờ các doanh nghiệp với các viện nghiên cứu hợp tác nhưng chưa có cơ chế cụ thể mà chỉ tự lần mò với nhau mà thôi.

Công ty của ông xây dựng chiến lược ra sao để có được sự thành công như hiện nay?

      Chúng tôi có chiến lược rõ ràng. Tôi xây dựng chiến lược mất 3 năm từ 2000-2003. Tất cả những giải pháp của chiến lược đó trong vòng 10 năm đã thực hiện xong và đem lại hiệu quả như bây giờ.

     Từ một doanh nghiệp nhỏ bé giờ thành một trong số những doanh nghiệp hàng đầu. Từ chỗ chưa có phòng marketing giờ đã có thị trường rộng lớn trong cả nước với 15 chi nhánh. Từ chỗ doanh nghiệp công ích, nhà nước phải bù lỗ giờ thành doanh nghiệp người lao động chiếm trên 80% cổ phần.

       Từ chỗ không hề biết nghiên cứu là gì, chỉ làm thương mại đơn thuần trong tỉnh, một năm bán 1.600 tấn giống với 450 lao động giờ có 300 lao động, có nhà máy chế biến, có trung tâm nghiên cứu, có phòng thử nghiệm quốc gia, bán xấp xỉ 20.000 tấn/năm.

      Gốc của vấn đề là ứng dụng khoa học công nghệ, nghiên cứu tạo ra sản phẩm cho riêng mình. Trung tâm nghiên cứu của chúng tôi có tới 2.000 dòng vật liệu, trong nước có, ngoài nước có nhưng không lấy dòng nào của các viện cả.

     Trong 10 năm chúng tôi được công nhận 10 giống quốc gia. Những giống này đều nằm trong cơ cấu sản xuất cả. Giống bán ít nhất phải 300 tấn/năm, giống bán nhiều nhất là hơn 10.000 tấn/năm (tương đương 500.000-600.000 ha bằng diện tích tất cả các giống lúa lai cộng lại).

      Chúng tôi không đi theo con đường của các doanh nghiệp khác. Tôi từng bị phê phán là không mặn mà với lúa lai cho nên các đề tài, các dự án lúa lai không được tham gia thậm chí có sản xuất lúa lai nhưng không được hỗ trợ 6 triệu/ha.

      Còn bây giờ, ở Việt Nam chưa có doanh nghiệp nào vượt qua được chúng tôi về lúa thuần cả.

Ông nói thế nhưng BC15 là giống chủ lực của mình cũng đi mua chứ đâu phải tự nghiên cứu?

     Chúng tôi mua vật liệu chứ không phải mua giống BC15. Sau mua chúng tôi chọn còn có 54 dạng khác nhau chứ không phải đơn giản.

Xin cảm ơn ông!


+ Trước tết tôi đi Thái Lan thấy, họ không công nhận giống mà chỉ cần đăng ký là xong bởi nếu anh công nhận mà nông dân không chấp nhận cũng không ra được. Đăng ký nguồn gốc, tên giống là để bảo hộ bản quyền, tránh tranh chấp trong thương mại còn tất cả do sự lựa chọn tự nhiên của thị trường.

+ 25 năm Việt Nam làm lúa lai nhưng thử hỏi giống lai của chúng ta đang ở vị trí nào trên thị trường? Tương lai của nó ra sao?

+ Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam vừa rồi có đặt ra vấn đề chiến lược ngành giống nhưng việc xây dựng chiến lược giống là của Bộ NN-PTNT, của đất nước chứ không phải của Hiệp hội.

Tin mới hơn

Thư viện ảnh
Trang nong Luong nong Quang ninh 13 Son La Dong nam Hai duong Trung tam giong Nông nghiep Ca Mau Hue Nghe an VT Ben Tre Viet Nong Hung Yen Phu Tho Trung uong Bac Lieu Bac Giang Kien giang Vinh Hoa Trung Nong BVTV SG Bac Ninh Dong Nai Cuong Tan Ha Nam Nam Thai Son Cong ty TNHH VTNN Hong Quang
» Tranh cãi trên toàn cầu về cây trồng biến đổi gen
» Cây trồng biến đổi gen: Thế giới của Moánto
» Cây trồng biến đổi gen: Lợi và hại
» Phim tư liệu về Giống Thái Bình
» Giới thiệu Trung tâm giống nông lâm nghiệp Lào Cai
» Giới thiệu Công ty CP giống cây trồng Nha Hố
» Công ty CP giống cây trồng Trung ương. P1
» Công ty CP giống cây trồng Trung ương. P2
» Công ty CP giống cây trồng Trung ương. P3
» Kết thúc giao lưu văn nghệ Chi hội TM giống cây trồng Miền núi Phía Bắc 1
» Giao lưu văn nghệ Chi hội GCT Miền núi phía Băc: Bài hát Mùa xuân trên TP HCM. Công ty TNHH MTV Giống cây trồng Hải Dương
» Giao lưu văn nghệ Chi hội GCT Miền núi phía Băc: Dòng máu Lạc Hồng, Công ty CP nông nghiệp Công nghệ cao Việt Nam
» Giao lưu văn nghê Chi hôị GCT Miên núi phía Băc. Doàn BăcNinh: Quan họ
» Kết thúc giao lưu văn nghệ Chi hội Miền núi phía Bắc
» Kỹ thuật trồng lúa của Thai Lan
» Sản xuất giống lúa thuần vùng Duyên hải Nam Trung bộ
» Sản xuất gióng lúa
Văn bản Hỏi đáp
Thời tiết
Liên kết website
Thống kê
  • Trực tuyến: 49
  • Lượt xem theo ngày: 334
  • Lượt truy cập: 820064
TRUNG TÂM GIỐNG NÔNG NGHIỆP TRÀ VINH TRUNG TÂM GIỐNG CÂY TRỒNG, VẬT NUÔI, THỦY SẢN KON TUM TRUNG TÂM GIỐNG CÂY TRỒNG VẬT NUÔI QUẢNG NGÃI TRUNG TÂM GIỐNG CÂY TRỒNG BÌNH ĐỊNH TRUNG TAM GIỐNG CÂY TRỒNG VẬT NUÔI ĐĂK LĂK CÔNG TY CP VẬT TƯ NÔNG NGHIỆP HÀ GIANG. ĐC Số 413, Đường Trần Phú, TP Hà Giang. ĐT 219-3868719.  Giám đốc: Ông Hoàng Minh Lợi  CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ KỸ THUẬT NÔNG NGHIỆP SƠN LA. ĐC Tiểu khu 3 , Thị trấn Hát Lót, Huyện Mai Sơn, T.Sơn La. ĐT  0223.843053.Giám đốc: Ô. Nguyễn Hữu Lâm TRUNG TÂM NÔNG NGHIỆP ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CAO BẾN TRE. Hương lộ 173,  Ấp Phước Thạnh, Xã Tam Phước H. Châu Thành, Bến Tre. ĐT 075 3 860 345. GĐ Bà Trần Thanh Tâm CÔNG TY CP VẬT TƯ KỸ THUẬT NÔNG NGHIỆP BẮC GIANG. ĐC:Số 1, Lý Thái Tổ, TP. Bắc Giang. ĐT(0240)3854389. TGĐ: Ô.Nguyễn Khang. PTGĐ: Ô.Đặng Văn Trung   CÔNG TY CỔ PHẦN GIỐNG CÂY TRỒNG QUẢNG NINH CÔNG TY CP GIỐNG CÂY TRỒNG CAO BẰNG TRUNG TÂM GIỐNG NÔNG NGHIỆP CÀ MAU. Địa chỉ: Ấp Năm Đảm, Xã Lương Thế Trân, Huyện Cái Nước, Cà Mau. ĐT: 0780. 3 888 588. Giám đốc: Ông Phạm Văn Mịch          TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU GIỐNG CÂY TRỒNG GIA LAI
Trung tâm Giống nông lâm nghiệp Lào Cai CÔNG TY TNHH-SX-TM LƯƠNG NÔNG Công ty CP giống cây trồng Nghệ An Công ty CP Giống- Vật tư nông nghiệp Công nghệ cao Việt Nam Công ty Giống cây trồng Nông Hữu Công ty Giống cây trồng nông lâm nghiệp Đại Thịnh Công ty Cổ phần Tập đoàn Điện Bàn Công ty TNHH CƯỜNG TÂN Công ty TNHH Giống cây trồng Miền Trung CTY TNHH EAST-WEST SEED (HAI MŨI TÊN ĐỎ) King Elong Group Limited SYNGENTA VIETNAM Co Ltd TỔNG CÔNG TY CP VẬT TƯ NÔNG NGHIỆP NGHỆ AN TRUNG TÂM GIỐNG NÔNG NGHIÊP HẬU GIANG CÔNG TY TNHH VIỆT NÔNG    CÔNG TY CP XNK NAM THÁI SƠN      CÔNG TY CP TỔNG CÔNG TY NÔNG NGHIỆP QUẢNG BÌNH DANH SÁCH HỘI VIÊN CHÍNH THỨC ĐẾN NGÀY 10/9/2013 CÔNG TY CỔ PHẦN GIỐNG CÂY TRỒNG NHA HỐ  CÔNG TY CỔ PHẦN GIỐNG CÂY TRỒNG ĐÔNG NAM CÔNG TY CỔ PHẦN GIỐNG CÂY TRỒNG LẠNG SƠN CÔNG TY CỔ PHẦN MIỀN NAM     CÔNG TY CP BẢO VỆ THỰC VẬT SÀI GÒN CÔNG TY CP GIỐNG CÂY TRỒNG MIỀN NAM CÔNG TY CP GIỐNG CÂY TRỒNG TRUNG ƯƠNG TRUNG TÂM GIỐNG NÔNG LÂM NGƯ NGHIỆP KIÊN GIANG CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI TRANG NÔNG CÔNG TY TNHH BAYER VIỆT NAM CÔNG TY TNHH GIỐNG CÂY TRỒNG TRUNG NÔNG    TRUNG TÂM GIỐNG NÔNG NGHIỆP ĐỒNG THÁP CÔNG TY CP TỔNG CÔNG TY GIỐNG CÂY TRỒNG THÁI BÌNH